جێگرەوەی سەلامەت و یاسایی

لەوانەیە کە قاچاخچییەکان هەوڵ بدەن باوەڕت پێ بهێنن کە دەتوانن لە ڕێگەی بەلەم، شەمەندەفەر، ئۆتۆمۆبیل یان لۆرییەوە بتگەیەنن بە شانشینی یەکگرتووی بەریتانیا. بەڵام ئەم گەشتەت لەوانەیە بە شێوەیەکی پێناسە نەکراو مەترسیدار بێت. ئێمە لیستێکمان بۆ ئامادە کردوویت  بەکورتی کە بریتییە لە هەندێک لەو مەترسییانەی کە لەوانەیە تووشیان ببیت.

ئەگەر دڵە ڕاوکێت هەیە لەو مەترسیانە، تکایە ئەمڕۆ پەیوەندیمان پێوە بکە بۆ ئەوەی زانیاری زیاتر وەربگریت لەسەر هەڵبژاردەکانت وە لە کوێ یارمەتی وەربگریت

ڕۆژانى دووشەممە بۆ هەینى کاتژمێر ٩ى سەرلەبەیانى بۆ ٥ى ئێوارە پەیوەندیمان پێوە بکەن

قاچاخچییەکان زۆر جار بەلەمی بچووک بەکاردەهێنن کە شیاو نین بۆ پەڕینەوە لە کەناڵی ئینگلیز. ڕێگای ئاوی نێوان فەڕەنسا و شانشینی یەکگرتووی بەریتانیا یەکێکە لە قەرەباڵخترین کەناڵەکانی جیهان. قاچاخچییەکان زۆر جار پلان دادەنێن کە بە شەو بپەڕێنەوە یان بەیانیان زوو، لەم کاتانەشدا حاڵەتی پەڕینەوە زۆر قورس دەبێت. هەندێک لە پەنابەران هەوڵدەدەن کە بە مەلە بەرەو کەشتییەکان بڕۆن، ئەمەش کارێکی ئیجگار قورسە لەبەر ئەوەی ئاوەکە زۆر ساردە و شەپۆلەکانی زۆر بەهێزن.مانگی کانونی یەکەمی ٢٠١٨، فەڕەنسا و بەریتانیا ڕێککەوتن لەسەر دانان چاودێری لە دەربەندی ئینگلیزی و توندکردنەوەى ڕێکارەکارەکان بۆ تێکشکاندنی باندە قاچاخچییەکان. لەو کاتەوە، حکومەتى بەریتانیا چاودێری دەربەندەکەی زیادکردووە و هێزی ئاسمانی و دەریایی و سەربازیی سنوریی لەسەر سنورەکان جێگیرکردووە.لەهەمان کاتدا، فەڕەنسا لە نۆرد و پاس کاڵێ پلانێکى جێبەجێکرد بە دانانی چاودێری و ڕێکاری ئەمنی لە بەندەری بۆولۆگن سور مێر و کاڵێ، هەروەها لە کەناردەریاکان و ئەو شوێنانەش کە کۆچبەر و قاچاخچییەکان دەتوانن بە بەلەم گەشت بکەن. هاوکات خەڵکانی خۆجێیش زیاتر وریا بوونەتەوە و داوایان لێکراوە پەیوەندی بە پۆلیسەوە بکەن ئەگەر هەر شتێکى گوماناوییان بینی.

ئەگەرێکی زۆری هەیە کە لە لایەن پۆلیسەوە دەستبەسەر بکرێیت ئەگەر بەڕێگەی لۆری یان ئۆتۆمۆبیل گەشت بکەیت، وە بە هەمان شێوەش بۆ کەشتی و شەەندەفەر. دەسەلاتدارانی بەریتانیا ڕێکاری زۆر توندیان گرتوەتە بەر بۆ ئەوەی کە خەڵک بدۆزنەوە کە لە ناو هۆکلارەکانی گواستنەوە خۆیان حەشارداوە. بەریتانیا تەکنەلۆجیای (کەتین ئێدج)ی هەیە کە دەتوانێت لە کاتژمێرێکدا نزیکەی ٢٥٠ ئۆتۆمۆبیل بپشکنێت. وە هەروەها سزایەکی قورسی داراییشیان داناوە بۆ ئەو شۆفێرانەی کە کۆچبەر دەگوازنەوە.

ئەگەر بتەوێت کە گەشت بکەی لە ڕێگای یۆرۆتونێل، مەترسی ئاشکرا بوونت و کارەبا لێدان و هەروەها کەوتنە ژێر شەمەندەفەروەت لەسەرە. ئەگەر ئاشکرا ببیت ئەوا دەستگیر دەکرێیت. ڕێگاکانی پشکنین لە ناو تونێلەکەو چوونەژووەوەی و هاتنە دەرەوەی تونێلەکە زۆر توندن. نزیکەی ٤٠٠ کامێرای سیکیوریتی دانراوە لەگەڵ چەندەها کیلۆمەتر لە پەرژینی سیکیوریتی وە کۆمەڵە فەرمانبەرێک کە چاودێری ڕێگاکان دەکەن. شەمەندەفەر بە ناو تونێلەکەدا بە خێراییەک دەڕوات کە دەگاتە ١٠٠ میل لە کاتژمێرێکدا وە چەندین کەیس هەبوە کە کۆچبەران بە هۆی کارەباوە گیانیان لە دەست داوە لە تونێلەکەدا.

قاچاخچییەکان زانیاری هەڵە دەدەن بە کۆچبەران. قاچاخچییەکان لە هەوڵی ئەوەدان کە پارە پەیا بکەن زیاتر لەوەی کە گرنگی بە سەلامەتی کۆچبەران بدەن. ئەوان هەوڵی ئەوە دەدەن کە کۆچبەران بەڕێگەی نەشیاو و مەترسیدار ببەن و بە کۆچبەرانیش دەڵێن کە ڕێگەکە ئاسانە لەبەر ئەوەی کە پارەی زیاتریان لێوەربگرن. کێشەکە لەوەدایە کە هەتاکو دوورتر تر ببن زانیاری کەمتر و کەمتریان دەست دەکەوێت لەسەر جێگرەوەی یاسایی و سەلامەت چونکە ئەم ڕێگایانە زیانی زۆر دەگەیەنن بە کۆچبەران وەک زیندانی و قەرز و چەوساندنەوە.ئەو کۆچبەرانەى دەیانەوێت بگەنە بەریتانیا زۆرجار دووچاری بەکۆیلەبوون دەبنەوە بۆئەوەى قەرزی قاچاخچییەکان بدەنەوە کە لەشفرۆشی و کۆلایەتى تێدایە.

کۆچبەری ئافرەت ئەگەری زیاترە کە بەکاربهێنرێن و بچەوسێندرێنەوە. کۆچبەری ئافرەت بۆ ئەوەی تووشی ئەم کێشانە نەبن ئاوا زیاتر لە پیاوان خۆیان بە دوور دەگرن. وە کێشەکە لەوەدایە کە هەتاکو دوورتر تر ببن زانیاری کەمتر و کەمتریان دەست دەکەوێت لەسەر جێگرەوەی یاسایی و سەلامەتتر بۆ کۆچکردنی نا یاسایی.ژنان زیاتر دووچاری دەستدرێژی سێکسی دەبنەوە و هەندێجاریش ناچاردەکرێن بە لەشفرۆشی. سەرباری کۆچکردنە نایاساییەکەیان، مەترسی توندوتیژی ڕەگەزییان لەسەرە. کۆچبەرانى نایاسایی ئاگاداری مافەکانى خۆیان نین و بە گشتیش بە پۆلیسی ناڵێن. تەنانەت ئەگەریش بگەنە بەریتانیا، زۆرجار قەرزداری باندە قاچاخچییەکان دەبنەوە و بەردەوام دەچەوسێنرێنەوە.

ئەگەر تەنانەت بشگەیت بە بەریتانیا لە ڕیگای ئەم ڕێگە مەترسیدارانەوە هێشتا ئەگەرێکی زۆر هەیە کە بگیرێیت بگێڕدرێیتەوە لەگەڵ دەستگیرکردنت. ئەگەر شیاو بیت بۆ ئەوەی مافی پەنابەرێتی وەربگریت ئەوا دەبێت لە یەکەم وڵات داوای بکەیت کە دەچیتەوە ناویەوە یەکەمجار کە دەگەیت بە ئەوروپا بۆ هۆی یاسایەکی یەکێتی ئەوروپا کە بە یاسای دوبلین ناسراوە. یاساکە دەڵێت کە ئەو کەسانەی کە بە دوای مافی پەنابەرێتیدا دەگەڕێن دەبن بە بەرپرسیارێتی یەکەم وڵاتی ئەوروپی کە لێوەی دەچنە ناو ئەوروپاوە. بۆیە شانشینی یەکگرتووی بەریتانیا مافی ئەوەی هەیە کە بتگێڕیتەوە بۆ وڵاتێکی دیکەی ئەوروپی بۆ داواکردنی مافی پەنابەرێتی.وە ئەگەر شیاویش نەبی بۆ داواکردنی مافی پەنابەرێتی ئەوا شانشینی یەکگرتووی بەریتانیا دەتگێڕێتەوە بۆ وڵاتەکەی خۆت. ئەگەر داوای مافی پەنابەرێتیشت ڕەتبکرێتەوە لە بەریتانیا و بە ویستی خۆت نەگەڕێتەوە ئەوا هێزەکانی گێڕانەوەی پەنابەران گەڕانەوەت بۆ وڵاتەکەت بە زۆر بۆ ڕێکدەخەن.ئەو کۆچبەرانەى مافی پەنابەرێتییان ڕەتکراوەتەوە و بە خۆبەخشانە یان بە زۆر ناگەڕێنەوە، ئەوە بە شێوەیەکى نایاسایی لە بەریتانیا دەمێننەوە. ئەوان هاوکاریی و خزمەتگوزارییەکانی تەندروستی و سودەکانى تر نایانگرێتەوە و تەنها بە نایاسایی دەتوانن کار بکەن، ئەڵبەتە ئەگەر بشتوانن. ئەمەش وا دەکات توشی چەوسانەوە ببن و لە داهاتووشدا چانسی وەرگرتنى مافی پەنابەرێتییان کەم دەبێتەوە.

کۆچبەران هەندێک جار تا ١٨ مانگ لە زیندان دەمێننەوە هەتا دیپۆرت دەکرێنەوە بۆ وڵاتەکانی خۆیان. بە پێی یاسای یەکێتی ئەوروپا، لە ساڵی ٢٠١٧ نزیکەی ٤٧٠٠٠ کەس دەستگیرکران تەنها لە فەڕەنسا. زیندانەکانی کۆچبەران لە فەڕەنسا زۆر جار کامپن بەڵام سیکیوریتی هاوشێوەی زیندانیان بۆ دانراوە. زیندانیان ناتوانن لەو کامپانە بچنە دەرەوە و چالاکی ڕابواردن و یاریکردنی زۆر کەمیان هەیە. شانشینی یەکگرتووی بەریتانیاش دامەزراوەی زیندانیکردنی پەنابەرانی هەی و خاوەنی گەورەترین سەنتەری زیندانیکردنی کۆچبەرانن لە ئەوروپا. سەنتەرەکە نزیکەی ٢٩٠٠٠ کەس تییدا ماونەتەوە لە ساڵی ٢٠١٨ کە بە تۆمەتی پەیوەندیدار بە کۆچکردنی نا یاسایی لەوێدا دەهێڵرانەوە کە نزیکەی ١٣٠٠٠ کەسیان بە دوای مافی پەنابەرێتیدا دەگەڕان و ٤٢ کەسیشیان نەوجەوان بوون. زۆربەی ئەم کۆچبەرانە دەگێڕدرێنەوە وڵاتانی خۆیان یان ئەو وڵاتەی کە لێوەی ڕۆشتن و توانای داواکردنی مافی پەنابەریتیان هەبووبێت تێیدا. وە چەندین سکاڵا هەبوون لەسەر حاڵەتی خراپی ناو کامپەکە و خراپی بیناکانی لە هاوا دەرچوون و ڕووناکی و کەم خەوی و دەزگاکانی شۆردن.

شەیری بکە

دوو هاوڵاتی فەڕەنسی بە تاوانی یارمەتیدانی کۆچبەران بۆ تێپەڕبوونیان بە دەربەندی ئینلگیزیدا زیندانیکران

دوو هاوڵاتی فەڕەنسی سزای زیندانیکردنیان بەسەردا سەپێنرا بە تاوانی یارمەتیدانی کۆچبەران بۆ تێپەڕبوونیان بە...
زانیارى زیاتر

سەدان کۆچبەر لەدژی دیپۆرتکردنەوەی کۆچبەران لە فڕۆکەخانەى پاریس خۆپیشاندانیان کرد

سەدان کۆچبەری نائاسایی لە فڕۆکەخانەى پاریسی پایتەخت لەدژى دیپۆرتکردنەوەى کۆچبەرانى نائاسایی دیکە...
زانیارى زیاتر

پۆلیسی دەریاوانی فەڕەنسا نۆ کۆچبەری دەستگیرکرد کە لە هەوڵدابوون بە دەربەندی ئینگلیزیدا بپەڕنەوە

ڕۆژی شەممە، 19ی ئایاری 2019، پۆلیسی دەریاوانی فەڕەنسا دەستیگرت بەسەر بەلەمێکى بچوکدا کە نۆ کۆچبەری تێدابوو و...
زانیارى زیاتر

كۆچ دەكەیت؟ پەیوەندی بە شارەزای كۆچەوە بكە بۆ ئامۆژگاری

جیهان لە جوڵە و بزاوتدایە

جیهان لە جوڵە و بزاوتدایە – لەئێستادا ملیۆنان کەس کۆچ دەکەن، و زۆرێک لەوان ڕووبەڕووى ئەو حەقیقەتە سەختانە دەبنەوە کە ئاماژەن بۆئەوەى کە کۆچکردن لە سەدەى ٢١دا چ مانایەکى هەیە.

ئێمە بە چەند زمانێکى جیاواز زانیارى دروست و دواهەمین هەواڵەکانتان پێدەدەین لەبارەى کۆچکردن، بەشێوەیەک کە زۆر بەئاسانى کۆچبەران لە زانیارییەکان تێبگەن و بەئاسانیش زانیارییەکان وەربگرن.

زانیارى زیاتر