ዓባይ-ብሪጣንያን ኣብ ምዕባይ ዕድላት ስራሕን ምህዳስ ስርዓተ-ግብርን ኢትዮጵያ ዝወፍር 115 ሚልዮን ፓውንድ ስተርሊን ብሓገዝ ትህብ

ሚኒስተር ፋይናንስን ቊጠባዊ ምትሕግጋዝን ኢትዮጵያ ኣቶ ኣብራሃም ተኸስተን ጸሓፊት ኣህጉራዊ ልምዓት ዓባይ ብሪጣንያ ፔኒ ሞርዶትን ነቲ ናይ ሓገዝ ስምምዕ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ እንዳኸተሙ። ስእሊ፡ መስፍን ሰሎሙን/ዘ-ሪፖርተር

ዓባይ-ብሪጣንያ ኣብ ምውሓስ ልዕሊ 100,000 ዕድላት ስራሕን ምህዳስ ስርዓተ-ግብርን ዝወፍር ናይ 115 ሚልዮን ፓውንድ ስተርሊን ናይ ሓገዝ ስምምዕ ምስ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተፈራሪማ።

ጸሓፊት ኣህጉራዊ ልምዓት ዓባይ ብሪጣንያ ፔኒ ሞርዶትን፡ ሚኒስተር ፋይናንስን ቊጠባዊ ምትሕግጋዝን ኢትዮጵያ ኣቶ ኣብራሃም ተኸስተን ነቲ ናይ ሓገዝ ስምምዕ ድሕሪ ምኽታሞም፡ ኣብ ሞንጎ ክልቲአን ሃገራት ዝቕጽል ጥቡቕ ዝምድና ኣብ ኢትዮጵያ ንዘሎ ቊጠባዊ ጸገማት ኣብ ምምሕያሽ ዝህልዎ ተራ ልዑል ምዃኑ ኣዘኻኺሮም።

ከባቢ 70 ሚእታዊት ካብቲ ሓገዝ ናብ’ቲ ንዜጋታት ኢትዮጵያን ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ስደተኛታትን ዕድላት ስራሕ ንምዕባይ ዓሊሙ ዝስረሓሉ ዘሎ ምዱብ ፕሮግራም እዩ ኽወፍር። እቲ ተጎኒዑ ዘሎ ገንዘብ ኣስታት 100,000 ዕድላት ስራሕ ንዜጋታት ከባቢ 30,000 ዕድላት ስራሕ ድማ ንስደተኛታት ክውን ኣብ ምግባር እዩ ክውዕል።

ኣብታ ሒዛቶም ብዘላ ብዝሒ ስደተኛ ኣብ ኣፍሪቃ ኣብ ካልኣይ ደረጃ እትስራዕ ኢትዮጵያ ፡ ልዕሊ 900,000 ስደተኛታት ምህላዎም እዩ ሰነዳት ላዕለዋይ ወኪል ንጉዳይ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘረድእ።

ዝተረፈ 35 ሚልዮን ፓውንድ ስተርሊን ናይቲ ሓገዝ ንምምዕባል ስርዓተ-ግብሪ እታ ሃገር ዕላማ ኣብ ዝገበሩ ፕሮግራማት ክወፍር ምዃኑ’ውን ተፈሊጡ ኣሎ።

እታ ካብ 1981 ብማእከላይ ገምጋም ናይ 5.85 ሚእታዊት ቊጠባዊ ዕብየት ተመዝግብ ምህላዋ ዝንገረላ ኢትዮጵያ፡ ብልዕሉ ተርእዮ ሽቕለት ኣልቦነት ትሽገር ምህላዋ እዩ ዝንገር። ከባቢ ሓደ ርብዒ ካብ መእሰያት እታ ሃገራ ስራሕ ኣልቦ ከምዝኾኑ’ውን ይግለጽ።

ድሕሪ ምኽታም እቲ ናይ ሓገዝ ስምምዕ፡ ጸሓፊት ኣህጉራዊ ልምዓት ዓባይ-ብሪጣንያ ፔኒ ሞርዶት ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ ሃገራ መነባብሮ ናይ’ቶም ኣብ ጸገም ዝርከቡ ኢትዮጵያውያንን ኣብ’ታ ሃገር ዝነብሩ ስደተኛታትን ንምምሕያሽ ጸኒዓ ትሰርሕ ከምዘላ ኣዘኻኪራ።

ኢትዮጵያ ድሕሪ’ቲ ኣብ መስከረም 2016 ኣብ ከተማ ኒው-ዮርክ ብጉዳይ ስደተኛታት ዝተኻየደ ዋዕላ መራሕቲ ሃገራት ዝኸተመትሉ ብ 9-መብጸዓታት ዝልለ ውዕል፡ ‘ኣጠቓላሊ ፍታሕ ንጉዳይ ስደተኛታት’ ዝብል ስደተኛታት ምስ ኣብ ከባቢኦም ዘለው ማሕበረሰባት ብዘላቕነት ክነብሩ ዘኽእል መርሓ ኣዊጃ ብወግዒ ትሰርሓሉ ምህላዋ ይፍለጥ።

ኣጠቓላሊ ፍታሕ ንጉዳይ ስደተኛታት፡ ስደተኛታት ካብ መዓስከራት ወጺኦም ክቕመጡ ዘፍቅድ ኣተሓሕዛ ምስፋሕ፡ ፍቓድ ስራሕ ምሃብ፡ ብዝሒ ስደተኛታት ኣብ ኩሉ ደረጃታት ትምህርቲ ምብዛሕ፡ ስደተኛታት ዝረኽብዎም ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ምምሕያሽ፡ ሕጋዊ ስነዳ ጉዳያት ስደተኛታት ምውርጻጽ፡ ኣገልግሎታት ስርዓተ ክብሪ-መዝገብ ንስደተኛታት ክፉት ምግባር፡ ዝሕረስ መሬት ብሕርሻ ኽነብሩ ንዝደልዩ ስደተኛታት ክፉት ምግባር፡ ኣብ እዋን ሽግር ስደተኛታት ናብ’ቶም ኣብ ከባቢኦም ዝነብሩ ማሕበረሰባት ብቐሊሉ ከጸንብሮም ዘኽእል መደባት ምስራዕ፡ ኣብ’ተን ዕድላት ስራሕ ንዜጋታትን ስደተኛታትን ንምውሓስ ዝህነጻ ዘለዋ ናይ ኢንዱስትሪ ቀጽርታት ምቕሩሕ ዕድላት ምኩዋንን ካልእን ዝብሉ ጥቕምታት የጠቓልል።  

ኢትዮጵያ ነቶም መብጸዓታት እንተኣተግቢራ ድማ ፡ ኣብ ምህናጽ ክልተ ዓበይቲ ኢንዱስትራውያን ቀጽርታት ዝወፍር ከባቢ 500 ሚልዮ ዶላር ኣሜሪካ ካብ ባንክ ወፍሪ ኤውሮጳ፡ መንግስቲ ዓባይ-ብሪጣንያ፡ ከምኡ ድማ ዓለማዊ ባንክ ብመልክዕ ሓገዝን ልቓሕን ክወሃባ ኣብ ምርድዳእ ተበጺሑ ምንባሩ ይዝከር።

TMP – 25/08/2018