ግዳያት ናይ ዝደለ ዘሎ ኣሰጋጋሪ ሰባት እቲ ዝተታሕዘ ኸምዘይኰነ ይገልጹ

10 ሰነ 2016፡ ዋሺንግተን ዲሲ፦ ሰብ መዚ ኢጣልያን እንግሊዝን ነቲ ዕሉል ገበነኛ ኣሰጋጋሪ ሰባት ሒዞሞ ምስተባህለ ብርቱዕ ጸቕጢ ይገጥሞም ኣሎ።

ግዳያት’ቲ ዕሉል ገበነኛ እቲ ዝተታሕዘ እቲ ዕሉል ገበነኛ ዘይኰነ፡ ካልእ ንጹህ ስደተኛ ከምዝተታሕዘ ምስገለጹ፡ ፖሊስ ኢጣልያን እንግሊዝን ብዙሕ ነቐፌታ ይውሕዞም ኣሎ።

ኣብቲ ስርሒት ዝተሳተፈ፡ ሃገራዊ ወኪል ገበን እንግሊዝ ብዛዕባ’ታ ዝበሃል ዘሎ ግምታት ሓሳብ ንምሃብ ግዜኡ ከምዘይኣኸለ ይገልጽ።

“ሃገራዊ ወኪል ገበን ሓበሬታ ብዛዕባ ናይ ምእካብ ኣገባቡ ይተኣማመን’ዩ” ይብል እቲ ዝተዋህበ ቓል።

ብዙሓት ኤርትራውያን፡ ነቲ ካብ ጐደናታት ካርቱም ተታሒዙ ናብ ኢጣልያ ዝተወስደ ወዲ 27 ዓመት መድሃኔ ተስፋማርያም በርሀ ደገፎም ይገልጹ ኣለዉ። ንሳቶም መድሃኔ ተስፋማርያም ኣብ ምስግጋር ሰባት ፈጺሙ ኢዱ ዘይነበሮ ንጹህ ስደተኛ ምዃኑ’ዮም ዝገልጹ።

“ንመድሃኔ ይሕደጎ መርእድ ይፈልጦ’የ፡ ጽቡቕ ጌረ’የ ዘለልዮ። እዚ ንሱ ኣይኰነን” ይብል ብታሕሳስ 2013 መድሃኔ ይሕደጎ መርእድ ኣስጊሩ ኢጣልያ ዘእተዎ ወዲ 23 ዓመት ኤርትራዊ ተማሃራይ ኣንበስ የማነ።

ኣንበስ ቅድሚ ናብ ባሕሪ ምብጋሶም ኣብ ኣዝዩ ጸቢብን ገስረጥን ቦታ ተታሒዞም፡ ካብ ከም ሰብ ከም ከብቲ ተታሒዞም ከምዝቐነዩ ይዝክር። “ኣተሓሕዛኦም ኣዝዩ ሕማቕ’ዩ ኔሩ። መድሃኔ ባዕሉ ኣፈራሪሑኒ ኔሩ። ሽጉጥ ጌሩ’ዩ ዘፈራርሓና ኔሩ።

ካብ ፖሊስ ኢጣልያ ዝርኣኽዎ ስእሊ ግን ንሱ መድሃኔ ይሕደጎ ኣይኰነን።”

መድሃኔ ይሕደጎ ገና ኣብ ካርቱም ከም ድላዩ ይሰርሕ ከምዘሎ ስለዝኣምን፡ ስሙ እንተተጠቒሱ ነቶም ኣብ ካርቱም ዝርከቡ መቕርቦ ሓደጋ ምእንቲ ኸይወርዶም ስሙ ኽጥቐስ ዘይደለየ ካልእ ናይ ቀደም ዓሚል መድሃኔ ይሕደጎ፡ “እዚ ኢጣልያውያን ዝሓዝዎ ሰብ እቲ ንዓይ ዘስገረኒ ኣይኰነን። ንመድሃኔ ይሕደጎ መርእድ ጽቡቕ ጌረ’የ ዝፈልጦ፡ ካብ 2011 ኣትሒዘ’የ ዝፈልጦ። ስለዚ ከለልዮ ኣየጸግመንን’ዩ። እዚ ተታሒዙ ዘሎ እቲ ኣስጋሪ ኣይኰነን” ይብል።

“ኣዝዩ ሓደገኛን ብዙሕ ሓይሊ ዘለዎን ሰብ’ዩ፡ ኣብ ሱዳን ኣዝማድ ስለዘለዉኒ ነዚ ሓበሬታ ዝህቦ ዘለኹ ኣነ ምዃነይ እንተፈሊጡ ኣብ ልዕሊኦም ሕነ ኽፈዲ ይኽእል’ዩ።”

ብመሰረት ሓበሬታ ኣቐዲሞም ግዳያት’ቲ ኣሰጋጋሪ ዝዀኑ ሰባት፡ እቲ ብረቡዕ ተታሕዙ ናብ ኢጣልያ ተሰዲዱ ዝበሃለሉ ዘሎ መድሃኔ ይሕደጎ መርእድ ዝተባህለ ወዲ 35 ዓመት ኣዋፋሪ ኣብ ሱዳን ከም ቀደሙ’ዩ ዝነብር ዘሎ።

መድሃኔ ይሕደጎ መርእድ መን ኢዩ?

‘ጀነራል’ ዝብል መጸውዒ ዝተዋህቦ መድሃኔ ይሕደጎ መርእድ፡ ቢልዮናት ዶላር ኣመሪካ ዝትመን ስራሕ ምስግጋር ሰባት ዘካይድ ወፍሪ

የካይድ።

እዚ ወዲ 35 ዓመት ኤርትራዊ ስሙ ምስቲ ኣብ መወዳእታ 2013 ዘጋጠመ 359 ስደተኛታት ዝቐዘፈ፡ ኣብ ጥቓ ናይ ኢጣልያ ደሴት ላምፔዱሳ ብዝጠሓለት ጃልባ ዘጋጠመ ኣሰቃቒ ሓደጋ ባሕሪ ምስተኣሳሰረ’ዩ ተፈሊጡ።

ንዘይሕጋዊ ምስግጋር ገንዘብ ኣብ ዝምልከት ሕጊ እትነጥፍ፡ ኣብ ካናዳ ዝመደበራ ጠበቓ ካትሪን ዱውሃይ፡ መድሃኔ መራሒ ናይቲ ኣብ ኣፍሪቃን ኤውሮጳን ዝዝርጋሕ መርበብ ምስግጋር ሰባት ክኸውን ከምዝኽእል ዝተጠርጠረ ምዃኑ ትገልጽ። ምስ ቢቢሲ ኣብ ዝገበረቶ ምልልስ፡ “ዕሉል ዝዀነሉ ኣዝዩ ብዙሕ ገንዘብን ኣዝዮም ብዙሓት ሰባትን ስለዝቈጻጸር’ዩ” ክትብል ገሊጻቶ። “ከም ጠርናፊ እቲ ብእኡ ኣቢሉ ዝሓለፈ ገንዘብ ቢልዮናት ምዃኑ ርዱእ’ዩ።”

ናይ ኢጣልያ ኮሪየረ ዴላ ሴራ ዝተባህለት ጋዜጣ መድሃኔ ይሕደጎ ምስ ኣብ ትሪፖሊ ምስ ዝርከቡ ሊብያውያን ሰበስልጣን ምትእስሳር ከምዘለዎን ኣብ ኢጣልያ ሰራሕተኛታት ከምዘለውዎን ክምካሕ ከምዝተሰምዐ ትገልጽ።

መድሃኔ ኣብ ኢጣልያ ይቕመጥ ከምዝነበረን፡ ኣብ ዱባይ ሕሳብ ክኸፍት ምስደለየ ኣዒንቲ ተኸታተልቲ ውዱብ ገበናት ከምዝዓለብኦን ይግለጽ። ጸኒሑ ናብታ ዝበዝሑ ኣፍሪቃዉያን ስደተኛታት ናብቲ ሓደገኛ ጉዕዞ ናብ ኤውሮጳ ዝብገሱላ ሊብያ፡ ጸኒሑ ኸኣ ናብታ ተታሒዙ ዝተኣስረላ ካርቱም ግዒዙ።

ካተሪን ዱውሃይ፡ “ብዛዕባ ጉዳይ ምስግጋር ሰባት ካብ ሊብያ ብማእከላይ ባሕርን ገለ ክፋላት ኣፍሪቃን እንተተላዒሉ፡ ምስ ዳዒሽ ምትእስሳር ክህልዎ ግድን’ዩ” ትብል።

መድሃኔ ይሕደጎ መርእድ ብዛዕባ’ዚ ክስታት መልሲ ኣይሃበን።