ኣብ ሊብያ ቆልዑን ዓበይትን ደቀንስትዮ ጾታዊ ዓመጽ ይወርደን

TMP 4 ሓምለ 2016:- ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ንጾታዊ ዓመጽ፡ ቅትለት፡ ኣብ ሃይማኖት ዝተመርኰሰ ምግፋዕ፡ ኣካላዊ ግፍዕን ካልእ ገበናት ዘርኢ ጸብጻብ ኣቕሪቡ ኣሎ። እቲ ኣብ ምእታው ወርሒ ሓምለ ዝወጸ ጸብጻብ ኣብ ልዕሊ ስደትኛታት ብኣስገርቲን ሸየጥቲ ሰባትን ኣብ ሊብያ ዝፈጸም ዘሎ ግፍዕታት ዘርኢ’ዩ።

ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ካብ ዘዛረቦም 90 ግዳያት ግፍዒ ዝተኣከበ ብዙሕ ምስክርነት፡ ጾታዊ ዓመጽ ኣካላዊ ስቅያትን ካልእ ገንዘባዊ ይኹን ጾታዊ ምዝመዛን ዝሰነደ፡ ገለ መሰኻኽር ሰባት ብጥይት ክቕተሉ ከምዝረኣዩ ዝገልጹሉ’ዩ።

ዝበዝሓ ካብተን 15 እቲ ንሰብኣዊ መሰላት ዝጣበቕ ጉጅለ ዘዘራረበን ደቀንስትዮ ክሳብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝበጽሓ ንነብሰን ካብ ጾታዊ ዓመጽ ክሕልዋ ኣብ ፍርሕን ራዕድን ዝነበራ እየን። ገለ ኻብኣተን ከምዝገለጽኦ፡ ኣብቲ ጉዕዞ ደቀንስትዮ ኽዕመጻ ኣዝዩ ልሙድ ስለዝዀነ፡ ካብ ሱዳን ክብገሳ ኸለዋ ጸረ ጥንሲ መድሃኒት ወሲደን እየን ተብጊሰን። ኣብ ኢጣልያ ኣብ ባሪ ኣብ ዝርከብ ስደትኛታት ዝሕግዝ ማእከል ሕክምና ዝርከቡ ኣባላት ካልኦት ደቀስንትዮ ተመሳሳሊ ሽግር ከምዝጐነፈን ከምዝገልጻሎም መስኪሮም።

ብመሰረት ምስክርነት እተን ደቀንስትዮ፡ ናብ ሊብያ እናተጓዕዛ ኸለዋን ኣብ ውሽጢ ሊብያን እየን ብኣሰጋገርቲ ወይ ብዕጡቓት ተዓሚጸን። ኣብ ገማግም ባሕሪ ክሰግራ ንኽጽበያ ኣብ ዘእተውወን ናይ ብሕቲ መንበሪ ኣባይትን ኣብ ዝተገድፈ መኻዚኖታት ከለዋ ዓመጽ ከምዘጋጠመን’ውን ሓቢረን።

ሓንቲ ጓል 22 ዓመት ኤርትራዊት፡ ሓንቲ ጓልኣንስተይቲ በቲ ኣስጋሪ ከምዘይከፈለት ስለዝተኸሰሰት ከም መቕጻዕቲ ብጉጅለ ኽትዕመጽ ከላ ኸምዝረኣየት ትገልጽ። “ስድራቤታ እንደገና ገንዘብ ክኸፍሉላ ኣይከኣሉን። ምስተወስደት ብሓሙሽተ ሊብያውያን ሰብኡት ተዓሚጻ። ለይቲ መጺኦም’ዮም ወሲዶማ። ሕደጉ ዝበሎም ኣይነበረን፡ ኩሉ ሰብ ብፍርሒ ርዒዱ’ዩ ኔሩ” ትብል።

ካብ ኤርትራ ዝመጸት ጓል 22 ዓመት ራምያ፡ መጋቢት 2015 ናብ ሊብያ ምስኣተወት፡ እቶም ኣብ ሰሜን ምብራቕ ሊብያ ኣብ እትርከብ ከተማ ኣጅደብያ ዓጽዮማ ዝነበሩ ኣገርቲ ብተደጋጋሚ ኸምዝዓመጽዋ ትገልጽ። “እቶም ሓለውቲ ሰትዮም ዕጸፋርስ ምስኣትከኹ ኣትዮም ዝመረጽዋ ጓል ይወስዱ። ምውጻእ ክኣብያ እንተፈተና’ውን ኣብ ርእሰን ብረት ቀኒዓ ኸላ ትርጉም ኣየምጽእን’ዩ። ክልተ ግዜ ሰለስተ ሰብኡት ዓሚጾምኒ፡ ህይወተይ ከጥፍኣ ኣይደለኹን፡” ትብል።

ካብ ካሜሩን ዝመጸት ጓል 28 ዓመት ኣንትዋኔት፡ እቶም ብሚያዝያ ሒዞማ ዝነበሩ ኣስገርቲ፡ “ህጻን ትኹን ጓል ኣይትግድሶምን’ያ፡ ብኣባትር ጌሮም ይቕጥቕጡና፡ ናብ ላዕሊ ይትኵሱ ኔሮም። ህጻን ሓቚፈ ስለዝነበርኩ ክኸውን ይኽእል ንዓይ ኣይቀረቡንን፡ እንተዀነ ነብሰጾራትን በይነን ዝነበራን ክዕምጹ ርእየዮም’የ፡” ትብል።