د افغانانو لپاره خوندي او قانوني بدیلونه

هر کال، په زرګونه کسان هڅه کوي چې له معتبرې ویزې پرته، د نړۍ بیلابېلو هېوادونو ته مهاجرت وکړي. ګڼ شمېر کسان د ناقانونه کډوالۍ د جسمي، مالي او رواني ګواښونو په اړه خبر نه دي. یو شمېر یې خپلې پیسې او وخت بې ځایه لګوي. په داسې حال کې چې ځینې نور د ناوړه ګټې اخېستنې له ګواښ سره مخ کیږي او ان تر دې چې یو شمېر نور یې د ناقانونه کډوالۍ په لار کې خپل ژوند له لاسه ورکوي.

ایا تاسې په نورو هېوادونو کې له معتبرې ویزې پرته، د ژوند او کار کولو په اړه فکر کوی؟ او یا داسې کس پېژنی چې په دې فکر کې وي؟ که هوکی، نو د کډوالۍ د قانوني شبکو او په خپل اصلي هېواد کې د کاري بوختیاوو په ګډون، د خوندي بدیلونو په اړه د لا معلوماتو په موخه دغه لارښود، ولولئ.


ګڼ شمیر اروپايي هېوادونه (د اروپايي ټولنې غړي)، د اروپايي ټولنې د کاري ابي ویزې کارت په کړنلاره کې ونډه لري، چې له نورو هېوادونو د حرفه یې کسانو د جذب کېدو په موخه پیل شوې ده.

د اروپايې ټولنې د ابي کارت شبکه، له اروپايي ټولنې بهر د وړتیا درلودونکي کارکوونکي له اروپايي کار ورکوونکو سره نښلوي.

که د کاري بوختیا لپاره وړاندیز وشي، تاسې په احتمال سره د اروپايي ټولنې د ابي کارت په شرایطو برابر یاست. په شرایطو برابروالی په کاري تجربې او ستاسې د زده کړو په کچې پورې تړاو لري.

د اروپايې ټولنې د ابي کارت لرونکو لپاره په اروپا کې د ننوتلو او د مېشت کیدو جواز ورکول کیږي. دا په دې مانا ده، چې دوی کولای شي اروپا ته په خوندي او قانوني ډول سفر وکړي. ډېرې وخت دوی کولای شي، د خپلې کورنۍ غړي هم راولي او له ټاکل شوې مودې وروسته، د تلپاتې مېشت کیدو لپاره غوښتن لیک ورکړي.

جرمني په بېلابېلو برخو کې له مختلفو هېوادونو د ماهر کارکوونکو په لټه کې دی.هر څوک چې جرمني ته د کډوالۍ او هلته د کار پلان لري، کولی شي د شته موکو په اړه دلته ولولئ:

https://www.make-it-in-germany.com/

کاناډا: کاناډا له ماشومانو د ساتنې په برخه کې د وړتیا لرونکو کسانو په لټه کې ده. که تاسې په دې برخه کې لږترلږه یو کال تجربه ولری او تر یو بریده مو لوستي وي او له ژبې سره بلدتیا ولری له اوس څخه د اکټوبر تر ۸ مې نیټې پورې خپل غوښتن لیک وړاندې کړئ. تاسې په دې اړه دلته ډېر معلومات ترلاسه کړئ:

  https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/immigrate-canada/caregivers.html

د امریکې متحد ایالتونه د نورو هېوادونو د اوسېدونکو لپاره چې غواړي په امریکې کې ژوند وکړي، د ویزې پچه اچونه تر سره کوي، دغه بهیر د ګرین کارت پچې اچونې په نوم هم پېژندل کېږي، بریالي غوښتونکي د کډوالۍ ځانګړې ویزه تر لاسه کوي او دوی ته امریکې کې د ژوند او کار کولو موکه رامنځ ته کېږي.

د دې پچې اچونې موخه، د امریکې متحدو ایالتونو کې د کډوالو تنوع ده، دغه ویزه د هغو هېوادونو غوښتونکو ته ورکول کېږي، چې وګړو یې په تېرو پنځو کلونو کې د امریکې متحدو ایالتونو ته، د کډوالۍ ټیته کچه درلوده. هر کال کابو ۲۰ میلیونه کسان په دې پچې اچونې کې ګډون کوي او ۵۰۰۰۰ کسان په تر لاسه کولو یې بریالي کېږي.

غوښتونکي باید د ویزې تر لاسه کولو لپاره لاندې شرایط  ولري. د روغتیا سربیره، لوړې زده کړې ولري او همدارنګه کاري تجربه اړین شرطونه بلل کېږي.

د ویزې غوښتونکي باید په www.dvlottery.state.gov وبسایټ کې انلاین غوښتن لیک وړاندې کړي چې دې وبسایټ ته په تګ سره د ویزې تر لاسه کولو لپاره د نورو شرطونو په اړه هم معلومات ترلاسه کړي.

په داسې حال کې چې د ګڼ شمېر احتمالي کډوالو لپاره د کډوالۍ ډول ډول ویزې شتون لري او تر یو بریده کمې ځانګړنې لري، د امریکې متحد ایالتونه همدارنګه د کډوالۍ ځانګړې ویزې ورکوي.

دا ویزې د هغو کسانو لپاره دي، چې د ګڼ شمېر موخه ییزو کړنلارو تر اغیز لاندې په شرایطو برابر دي، له دې ډلې هغو افغان وګړو ته ورکول کېږي، کوم چې په افغانستان کې د امریکې پوځ ته د حساس او باور وړ فعالیت لپاره ګومارل شوي. په دې مانا چې له(ISAF) یا پرېکنده ملاتړ ماموریت سره یې همکاري کړي وي.

افغان حکومت د وګړو لپاره په وړیا ډول د زده کړو موکه رامنځ ته کړي. دولتي پوهنتون په وړیا ډول د زده کړو او هستوګنې زمینه رامنځ ته کړي او همدارنګه د شپې پوهنتونونه هم تحصیلي چوپړتیاووې وړاندې کوي. د دې سربیره، حرفه یې او مسلکي ښوونځي او پوهنتونونه هم شتون لري چې فني او روزنیزې وړتیاووې وړاندې کوي.

که تاسو پوه (علمیت) لری، خو تحصیلي لګښت پرې کولای نشي، نو شونې ده د تحصیلي بورسیې په فکر کې اوسې.

د بېلګې په ډول: هند او پاکستان کې د افغانانو لپاره ډیرې تحصیلي بورسیې شتون لري.

اسلامي پراختیايي بانک له غړو او نورو اسلامي هېوادونو د تکړه محصلانو لپاره بورسیې تمویل وي.

افغان محصلان کیدای شي، د نورو بورسیو لپاره هم په شرایطو برابر وي.

د افغانستان د پوهنې وزارت همدارنګه د ظرفیت پراختیا پروګرام د یوې برخې په توګه، نړۍوالې بورسیې وړاندې کوي.

د بورسیې په درلودو سره تاسې کولی شي، د تحصیلي ویزې لپاره غوښتن لیک ورکړی، چې دغه مسله تاسې ته اجازه ورکوي، څو په هغه اروپايي هېواد کې ژوند وکړی، چې پوهنتون مو هلته دی. له یوې ټاکل شوې مودې وروسته، تاسې کولای شي، د دایمي مېشت کیدو غوښتنه وکړئ.

د افغانانو لپاره د فولبرایټ تحصیلي بورسونو کړنلاره، د امریکې په متحدو ایالتونو کې د ماسټرۍ ترکچې د زده کړو بشپړ لګښت پرې کوي. د دې کړنلارې له مخې، تر دوه کلونو پورې د امریکې متحد ایالتونه د پوهنتون فیس د پرې کولو سربیره، د ژوند کولو میاشتینۍ لګښت هم ورکوي. افغان اوسېدونکي همدارنګه افغانستان ته د تګ راتګ لپاره د الوتکې د ټکټ لګښت او له روغتیايي چوپړتیاوو هم برخمن کېږي.

تاسو کولای شي د نورو بین المللی بورسیو په هکله دلته ولولي

که تاسې په یوه اروپايي پوهنتون کې ومنل شي او د فیس پرې کولو وس ولري، کیدای شي د تحصیلي ویزې، چې تاسو ته د زده کړې، سفر او د نیمه ورځې کار اجازه ورکوي، په شرایطو برابر واوسی.

د شنګن ویزه له اروپا هېوادونو پرته زده کوونکو ته اجازه ورکوي، چې د درې میاشتو لپاره د شنګن حوزې په هېوادونو کې مېشت شی. په اروپا کې د ډېرې مودې لپاره د ژوند او زده کړو په موخه کولای شی په یوه اوړند سفارتخونه کې د اوږد مهاله تحصیلي ویزې غوښتنه وکړئ.

شونې ده، اروپايي پوهنتونونو کې د زده کړو لګښت لوړ وي، خو د ناقانونه کډوالۍ لګښت تر هغه ډېر لوړ دی. ځینې پوهنتونونه د تکړه محصلانو لپاره بورسیې برابر وي.

په مشخصو اروپايي هېوادونو کې قوانینو ته په کتو سره، کیدای شي، په اروپا کې ژوند او تحصیل تاسو ته د دایمي مېشت کیدو لپاره ښه زمینه برابره کړي.

که کډوال په یوه اروپايي هېواد کې د پناه غوښتنې وضعیت او یا دایمي قانوني مېشت کیدل (اقامت) ولري، نو د خپلې کورنۍ او ماشومانو د یو ځای کیدو امکان شتون لري. دلته د کورنۍ د بیا یوځای کېدو په اړه ډېر ولولئ.

که یو کډوال په اروپايي هېواد کې د پناه غوښتنې شرایط او یا دایمي اقامت ولري کولای شي، چې خپل مېرمن، کورنۍ او یا ماشومان ځان ته وغواړي.

پناه غوښتنه یو اساسي حق دی. هغه خلک چې خپل هېواد کې د ځورونې او زیان له امله تښتي، د نړۍوال خوندیتوب لپاره اړمن پېژندل کیږي. د ملګرو ملتونو غړي هېوادونه او د کډوالو په چاور کې د یاد سازمان عالي کمیشنري UNHCR د کډوالو لپاره د ملګرو ملتونو سازمان په ۱۹۵۱ کنوانسیون کې د شته قواعدو له مخې د پناه غوښتنې وضعیت لپاره د اړمنو کسانو د تصیمیم نیولو په برخه کې پریکړه کوي.

دا په دې مانا ده، چې د نړۍ په ډېرو برخو کې د کډوالۍ قواعد یو ډول دي.

د اروپايي ټولنې غړو هېوادونو د اروپايي ګډوالۍ ګډ سیسټم جوړ کړی.

ځینې هېوادونه هم خپل قوانین لري او د لارښوونې کتابچې چې د لارښودونې جزییات په کې شتون لري، د کډوالو د غوښتن لیکونو په څېړنه کې له چارواکو سره مرسته کوي. د کډوالو په اړه دلته ډېر ولولئ.

که تاسې افغانستان خوشې کوی او بل هېواد کې د پناه غوښتنه کوي، ان که یاد هېواد تاسو ته د مېشت کېدو اجازه هم درنه کړي، تاسې فرصت لری، چې دریم هیواد ته خپل ځای ولیږدوی او هلته په خوندي او قانوني ډول ژوند او کار وکړی.

په هر حال، افغانان په نړۍ کې د بیاځلې استوګنې کمه ونډه لري. ۲۰۱۸ کال کې د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمیشنرۍ د ۸۱ زره پناه غوښتونکو په نیابت  د بیاځلې استوګنې غوښتنه وکړه. خو له دې ډلې یوازې ۴ زره یې افغانان وو. اروپايي هېوادونه، تر ډېره له افغان کډوالو سره د اقتصادي کډوال په توګه چلند کوي، چې د لوږې او ناسمې حکومتولۍ له امله له خپل هېواد څخه تېښته کوي.

بیا میشتیدنه (استوګنه) هغه هېواد ته د کډوالو لیږد دی، چې کډوال ته د مېشت کیدو له ورکړې سره یې هوکړه کړې وي. دلته ډېر ولولئ.

که څه هم اروپا د کډوالو لپاره په زړه پورې مقصد دی، خو کولای شي، چې د نړۍ په نورو هېوادونو کې هم کاري او معیشیتي موکې تر لاسه کړي.

د بېلګې په ډول: ډېرې افغانان د متحده عربي اماراتو او د منځني ختیځ هېوادونو کاري ویزې تر لاسه کوي، چې هلته په قانوني ډول ژوند کوي. ایران او پاکستان هم د موسمي کارونو لپاره کاري ویزې ورکوي.

بهرني هېوادونه، خصوصي سکټور او نور سازمانونه، د افغانستان په څېر هېوادونو کې د کډوالۍ په لوړ نرخ پانګونه کوي، څو د هغو ځوانانو مخه ونیسي، چې بهرنیو هېوادونو کې د غوره ژوند لپاره خپل ځان له ګواښ سره مخ کوي. د افغان ځوانانو لپاره ډېرې بدیلې لارې شتون لري، څو افغانستان کې خپل ژوند ښه کړي.

که تاسې موخه لرونکي او هڅاند یاست، د یوه بالقوه کډوال په توګه د افغانستان له خوشې کولو پرته، د بریا مهارتونه لري. ناقانونه کډوالي د ډېر لګښت لامل کیږي، په قاچاق وړونکو د دغو پیسو د لګولو پر ځای تاسې کولی شي، په یوه سیمه کې په وړو تشبثاتو په پانګونې سره بریا خپله کړی.

په کور کې کډوال.  اوس مهال ګڼ شمېر افغانان دغه کار تر سره کوي. ګڼ شمېر نړۍوالې موسسې فارغ شوې کسانو ته په زده کړې سره له وړو تشبثاتو ملاتړ کوي.

که زده کړې او د تشبث پیل د ډېرو ګډوالو لپاره سمه ټاکنه نه وې، نو د افغانستان په ښارونو کې ډېرې نورې موکې هم شتون لري.

د یوه افغان وړتیا ته چې د هېواد په یوه څنډه کې ژوند کوي، په کندهار، هرات او یا کابل کې اړتیا شته، نه په برلین او لندن کې . د هغو کسانو لپاره سرچینې شتون لري، چې غواړي ښارونو کې دنده ولري.

هرکال په زرګونه افغان ښځې او سړي د افغانستان د ملي پولیسو او پوځ په لیکو کې شاملېږي. د افغانستان په ولایتونو کې و د ګومارنې څلوېښت مرکزونه شتون لري او بریالي غوښتونکي پوځي لیکو ته تر استولو وړاندې زده کړې کوي.

شریک یی کړي

دوه فرانسویان له انګلش چاینل څخه د تیریدونکيو کډوالو سره د مرستې له کبله زنداني شول

دوه فرانسویان چې له ناقانونه کډوالو سره یې د انګلش چاینل څخه په تیریدو کې مرسته کوله، زنداني شول. له دغو دوو...
نور ولولئ

په سلګونو کډوالو د پاریس د یوه هوايي ډګر ترمینل کې د شړل کیدو پر وړاندې مظاهره وکړه

د فرانسې د پلازمېنې پاریس په یوه هوايي ډګر کې  په سلګونو ناقانونه کډوال راټول شوي وو چې د نورو نا قانونه...
نور ولولئ

د فرانسې ساحلي ځواکونو د هغو نهو تنو مخه نیولې چې له انګلش چاینل څخه د تیریدو هڅه یې کوله

د فرانسې ساحلي ځواکونو د یکشنبې ورځ د می په ۱۹مه، د هغې کوچنۍ بیړۍ مخه ډب کړه چې له انګلش چاینل څخه د تیریدو په...
نور ولولئ

نړۍ په خوځښت کې ده

نړۍ په خوځښت کې ده، په میلیونونو کسان اوسمهال په مهاجرت کې دي او د دوی ډيری برخه له هغو ترخو واقعیتونو سره مخ دی چې په ۲۱مه پیړۍ کې، د کډوالۍ رښتینی تصویر وړاندې کوي.

د کډوالو په اړه معلومات ګڼې اجنډاوې او اړخونه لري- د سفر د سرچينې ځاې یعنی هغه ځای چی سفر ور څخه پیلیږی، د رسيدو د موخی ځاې (د ميشت کيدو ځاې) او د ليږد حکومتونو(هغه دولتونه چی کډوال ور څخه د لاری په توګه ګټه اخلی) څخه نيولې تر قاچاقیانو، رسنې، اکادميک وګړو او د کډوالو د شبکو خپل معلومات.

نور ولولئ